"Бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэгчдийн олон улсын жил (IYRP2026), НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцийн 17 дугаар Бага хурал (COP17)-ын хүрээнд энэ оны 6-р сард Монгол улсад "Олон улсын бодлогын хэлэлцүүлэг" зохион байгуулах ажлын бэлтгэлийг хангах зорилгоор Улаанбаатар хот болон Төв аймгийн Борнуур суманд ажиллаа.

Энэ жилийг олон улсын хэмжээнд “Бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэгчдийн жил” болгон тэмдэглэж байна. Өнөөдөр Чингис хаан үндэсний музейд Бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэгчдийн жил”-ийн үндэсний нээлтийн арга хэмжээ зохион байгуулагдлаа.

Уулзалтад Монголын бэлчээр ашиглагчдын нэгдсэн холбооны гүйцэтгэх захирал Н.Ганхуяг оролцсон ба аймаг, сумдын бэлчээр ашиглагчдын холбоо, малчдын бэлчээр ашиглагчдын хэсгүүдийг чадавхийг бэхжүүлэх, бэлчээр ашиглах урт хугацааны гэрээ байгуулах, гэрээний бүртгэлийн асуудлыг сайжруулах, шинэ хуулийн орчинд нийцүүлэх, олон улсын байгууллагын төсөл хөтөлбөрийн дэмжлэгийг мэргэжлийн холбоодод чиглүүлэх зэрэг асуудлаар саналаа илэрхийллээ.

"Тэсийн голын нүүдэлчид" киноны хэсгээс оруулсан Бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэгчдийн олон улсын жилийн нээлтийн энэхүү видеог НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейгаар санал нэгтэйгээр батлагдсан Бэлчээрийн газар нутаг, мал аж ахуйн олон улсын жил (IYRP) 2026 санаачилгыг дэмжих зорилгоор хийсэн.

Эдийн засаг, хүн амын амжиргаанд чухал үүрэг гүйцэтгэж буй мал аж ахуй, түүнийг эрхлэгчдийн үүрэг, хувь нэмрийг дэлхий нийтэд сурталчлах, үнэлэмжийг өсгөх, дэлхийн хүнсний аюулгүй байдлыг хангах, экосистемийн үр ашгийг хүртэхэд бэлчээрийн хувь нэмрийг таниулах, бэлчээрийн тогтвортой менежмент, нөхөн сэргээлтийг хэрэгжүүлэх, энэ чиглэлд хөрөнгө оруулалт нэмэгдүүлэхэд тухайн жилийн (2026) ач холбогдол оршиж байна.

МБАНХ-оос 2024 оны 6 дугаар сарын 05 нд УИХ-ын чуулганаар батлагдсан “Малчин өрхийн нэгдсэн холбооны эрх зүйн байдлын тухай хууль”-ийг малчдад танилцуулж, хуулийн хэрэгжилтийг ажил хэрэг болоход анхаарч ажиллаж байна. Тус хууль нь малчдын хамтын үүсгэл санаачилгын байгууллага болох Малчин өрхийн анхдагч холбооны эрх зүйн байдлын талаар зохицуулсан бөгөөд зэргэлдээ нутагладаг буюу нэг нутаг усны, дундын бэлчээрээ хамтран ашигладаг, газар нутгийн онцлог, бэлчээрийн нөхцөл байдлаас хамаарч 10-оос доошгүй малчин өрх нийлж, энэ холбоог байгуулахаар тусгасан билээ. Холбооны зохион байгуулалтад орсноор малчид өөрийн бэлчээрээ урт удаан хугацаанд ашиглах эрхтэй болох зэрэг олон боломж нээгдэх давуу талтай болох юм.

Форумд оролцогчид өртөөчилсөн асруудад зочилж, тус сумын малчид нэгдэж малчдын байгууллагаа бэхжүүлсэн тухай, доройтсон бэлчээрээ хэрхэн сэргээж байгаа тухай, эрүүл чанартай эмийн үлдэгдэлгүй малын махыг зах зээлд нэвтрүүлсэн туршлагаа хуваалцлаа

Форумыг Монголын Бэлчээр Ашиглагчдын Нэгдсэн Холбоо санаачлан Улсын Их Хурал, Хүнс Хөдөө Аж Ахуй Хөнгөн Үйлдвэрийн Яам, Байгаль Орчин Уур Амьсгалын Өөрчлөлтийн Яам, МУИС, ХААИС, Монгол Улсын Засгийн Газрын Хэрэгжүүлэгч Агентлаг Газар Зохион Байгуулалт Геодези Зурагзүйн Ерөнхий газар, Олон улсын газрын эвсэл, АНУ-ын ХААЯ-ны ХАА-н судалгааны төв зэрэг байгууллагууд хамтран зохион байгуулав.

Тэсийн гол нь 560 гаруй км урсахдаа 150км орчмыг нь ОХУ-ын Тува улсын нутгаар дайран өнгөрдөг нь зөвхөн Монголчуудын анхаарал хандуулах асуудал биш гэдгийг ч сануулж буй

“Хариуцлагатай нүүдэлчид” бэлчээрийн мал аж ахуйн зохистой дадлын стандартаар баталгаажсан үндэсний үйлдвэрлэгчдийн “Цагаан сар-2024” үзэсгэлэн худалдаа УИД-ийн 7 давхарын үзэсгэлэнгийн танхимд нээлтээ хийлээ. Бэлчээрийн мал аж ахуйн зохистой дадлыг нэвтрүүлсэн малчдын бэлтгэсэн түүхий эдээр үндэсний үйлдвэрлэгчдийн үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнийг сурталчилан таниулж буй энэхүү үзэсгэлэн худалдаа ирэх II дугаар сарын 15-ыг дуустал үргэлжилнэ.

Монголын бэлчээр ашиглагчдын нэгдсэн холбооны Гүуйцэтгэх захирал Д.Бурмаа МҮОНРТ-ын "7 хоног Тоймчийн хөтөлбөр" нэвтрүүлэгт "Хариуцлагатай нүүдэлчин стандартыг нэвтрүүлж байна" сэдвээр хийсэн ярилцлагыг хүргэж байна.