Уулзалтад Монголын бэлчээр ашиглагчдын нэгдсэн холбооны гүйцэтгэх захирал Н.Ганхуяг оролцсон ба аймаг, сумдын бэлчээр ашиглагчдын холбоо, малчдын бэлчээр ашиглагчдын хэсгүүдийг чадавхийг бэхжүүлэх, бэлчээр ашиглах урт хугацааны гэрээ байгуулах, гэрээний бүртгэлийн асуудлыг сайжруулах, шинэ хуулийн орчинд нийцүүлэх, олон улсын байгууллагын төсөл хөтөлбөрийн дэмжлэгийг мэргэжлийн холбоодод чиглүүлэх зэрэг асуудлаар саналаа илэрхийллээ.

"Тэсийн голын нүүдэлчид" киноны хэсгээс оруулсан Бэлчээр ба нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэгчдийн олон улсын жилийн нээлтийн энэхүү видеог НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейгаар санал нэгтэйгээр батлагдсан Бэлчээрийн газар нутаг, мал аж ахуйн олон улсын жил (IYRP) 2026 санаачилгыг дэмжих зорилгоор хийсэн.

Эдийн засаг, хүн амын амжиргаанд чухал үүрэг гүйцэтгэж буй мал аж ахуй, түүнийг эрхлэгчдийн үүрэг, хувь нэмрийг дэлхий нийтэд сурталчлах, үнэлэмжийг өсгөх, дэлхийн хүнсний аюулгүй байдлыг хангах, экосистемийн үр ашгийг хүртэхэд бэлчээрийн хувь нэмрийг таниулах, бэлчээрийн тогтвортой менежмент, нөхөн сэргээлтийг хэрэгжүүлэх, энэ чиглэлд хөрөнгө оруулалт нэмэгдүүлэхэд тухайн жилийн (2026) ач холбогдол оршиж байна.

МБАНХ-оос 2024 оны 6 дугаар сарын 05 нд УИХ-ын чуулганаар батлагдсан “Малчин өрхийн нэгдсэн холбооны эрх зүйн байдлын тухай хууль”-ийг малчдад танилцуулж, хуулийн хэрэгжилтийг ажил хэрэг болоход анхаарч ажиллаж байна. Тус хууль нь малчдын хамтын үүсгэл санаачилгын байгууллага болох Малчин өрхийн анхдагч холбооны эрх зүйн байдлын талаар зохицуулсан бөгөөд зэргэлдээ нутагладаг буюу нэг нутаг усны, дундын бэлчээрээ хамтран ашигладаг, газар нутгийн онцлог, бэлчээрийн нөхцөл байдлаас хамаарч 10-оос доошгүй малчин өрх нийлж, энэ холбоог байгуулахаар тусгасан билээ. Холбооны зохион байгуулалтад орсноор малчид өөрийн бэлчээрээ урт удаан хугацаанд ашиглах эрхтэй болох зэрэг олон боломж нээгдэх давуу талтай болох юм.

ПИН нь цаг хугацааны явцад өргөжиж, жижиг иргэний нийгмийн байгууллагаас олон улсын ТББ болон хөгжсөн. Иргэний нийгэм одоо платформ нь энэхүү түүхэн замналын туршлага, сургамжид үндэслэн CSN-ийн гишүүдэд дэмжлэг үзүүлэхэд чиглэж байна. ПИН-ийн ажилтнууд хүмүүнлэгийн байгууллагыг удирдан чиглүүлэх практик туршлага, техникийн зөвлөгөө болон гол бодлогууд, журмуудад зориулсан загваруудыг англи болон дөрвөн улсын хэл дээр бэлтгэн гишүүддээ санал болгож байна.

Даян дэлхийн байгаль орчны сан (GEF)-гийн долоо дахь удаагийн санхүүжилтээр Монгол Улсад хэрэгжиж буй “Дорнод Монголын хуурай хээрийн тогтвортой ландшафт, биологийн олон янз байдлын хамгаалал” (Дорнод хээрийн төсөл)-ийн үр дүнтэй танилцах семинар, аялалд олон улсын 20 гаруй төлөөлөгч оролцлоо.

НҮБ-ын Хүнс, хөдөө аж ахуйн газрын зөвлөх Ц.Энх-Амгалан МҮОНРТ-ын "Монголын мэдээ" нэвтрүүлэгт "Ган зудын давтамж жил бүр нэмэгдэж байна" сэдвээр хийсэн ярилцлагыг хүргэж байна. 

МБАНХ-ны зөвлөх үйлчилгээний хүрээнд "Хариуцлагатай нүүдэлчин" стандартыг нэвтрүүлсэн Хөвсгөл аймгийн Бүрэнтогтох, Түнэл суманд хэрэгжүүлж буй "Малын гаралтай түүхий эдийн бэлтгэн нийлүүлэлтийн мөшгих систем"-ийн хэрэгжилтийг Улаанбаатар хотноо 2023 оны 10-р сарын 6,7 –ны өдрүүдэд зохион байгуулагдсан “Нээлттэй Хөвсгөл 2023” арга хэмжээний үеэр танилцууллаа.

Хөвсгөл аймгийн Засаг даргын тамгын газар, Хөвсгөл аймгийн нутгийн зөвлөлтэй хамтран “Нээлттэй Хөвсгөл 2023” арга хэмжээг Улаанбаатар хотноо 2023 оны 10-р сарын 6,7 –ны өдрүүдэд Сүхбаатарын талбай дээр зохион байгуулж байна.

Монгол орны нийт газар нутгийн 70 гаруй хувийг эзэлдэг бэлчээр түүний доройтлыг хэрхэн бууруулах, бэлчээрийг зөв зүйтэй ашиглах чухал байна. Эрдэмтдийн судалж тогтоосноор дэлхийн хуурай газрын 3/1 хувийг эзэлдэг хуурай, хуурайвтар бүс нутгуудад цөлжилт, газрын доройтол их явагдаж байгаа бөгөөд бэлчээрийн газрын экосистемийн үр нөлөөг судалсан судалгаатай танилцаж, Монгол орны экосистемийн өнөөгийн байдлын талаар ярилцаж байна.

Бэлчээр бол монголчуудын хувьд үнэлж баршгүй алт гэдэгтэй хэн ч маргахгүй. Монголын мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн тогтвортой байдалд нэн тулгамдаж буй асуудал бол малын тэжээлийн үндсэн эх үүсвэр болсон бэлчээрийн чанар, бүтээмжийн бууралт, үүнтэй уялдсан орчны доройтол юм.

Архангай аймгийн Ихтамир суманд байх “Ихтамирын итгэл” Үржүүлэг технологийн нэгжийг хоршооны байранд орон нутгийн тэжээлийн нөөцийг ашиглан малын тэжээлийн хангамж, ашиг шимийг нэмэгдүүлэх дарш бэлтгэх аргыг форумд оролцогчдод танилцуулав.